Kat Mülkiyeti Kanunu Tam Rehberi
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK), apartman ve site sakinlerinin anayasasıdır. 1965'te yürürlüğe giren, 2026'da son değişiklikleri yapılan bu kanun; kat maliklerinin haklarını, yükümlülüklerini, ortak alan kullanımını ve yönetim esaslarını düzenler. Bu kapsamlı rehberde kanunun tüm kritik maddelerini, Mersin'deki uygulama örnekleriyle anlatıyoruz.
📜 Birinci Bölüm: Genel Hükümler
Madde 1 (Amaç ve Kapsam): Bu kanun, tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan gibi bağımsız bölümleri üzerinde kat mülkiyeti ve kat irtifakı kurulmasını düzenler.
Madde 2 (Tanımlar): Kanunda geçen temel kavramlar şunlardır:
- Kat Mülkiyeti
- Tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerindeki mülkiyet hakkı. Arsa payı ve ortak alanlarla bağlantılıdır.
- Kat İrtifakı
- Henüz yapı tamamlanmadan, proje aşamasında kurulan ön mülkiyet hakkı.
- Bağımsız Bölüm
- Apartmanda ayrı ayrı kullanılmaya elverişli daire, dükkan, depo gibi bölümler.
- Kat Maliki
- Bağımsız bölüm üzerinde mülkiyet hakkına sahip kişi. Birden fazla kişi ortaklaşa malik olabilir.
- Yönetim Planı
- Kat maliklerinin ortak hazırladığı, apartmanın yönetim esaslarını belirleyen bağlayıcı belge.
- Arsa Payı
- Bağımsız bölüme bağlı, arsa üzerindeki mülkiyet oranı. Aidat ve oy hakkını belirler.
Madde 3 (Kat Mülkiyetinin Kurulması): Kat mülkiyeti, tapu siciline tescil ile kurulur. Tescil için yapı kullanma izin belgesi (iskan) zorunludur. Mersin'de iskanı olmayan bir apartmanda kat mülkiyeti kurulamaz, bu durum aidat tahsilatı dahil tüm hukuki süreçleri etkiler.
🏠 İkinci Bölüm: Ortak Yerler ve Kullanım
Madde 4 (Ortak Yerler): Aşağıdaki alanlar, aksi yönetim planında belirtilmedikçe ortak yer sayılır ve hiçbir kat maliki tek başına tasarruf edemez:
Madde 6-10: Bağımsız bölümlerin kullanımı, ortak giderlere katılma ve komşuluk hukuku kuralları. Her kat maliki, bağımsız bölümünü kullanırken diğer malikleri rahatsız etmemekle yükümlüdür.
👥 Üçüncü Bölüm: Kat Maliklerinin Hak ve Yükümlülükleri
Kat Maliki Hakları
| Hak | Dayanak Madde | Açıklama |
|---|---|---|
| Bağımsız bölümü kullanma | Madde 16 | Dairesini dilediği gibi kullanır, başkasına kiralayabilir |
| Ortak yerleri kullanma | Madde 16 | Merdiven, bahçe gibi ortak alanlardan yararlanma |
| Genel kurula katılma ve oy kullanma | Madde 30 | Arsa payı oranında oy hakkı |
| Yönetici seçme ve seçilme | Madde 34 | Yönetici kat maliki olmak zorunda değildir |
| Kararlara itiraz etme | Madde 33 | 1 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvuru |
| Denetim isteme | Madde 41 | Yöneticinin hesap ve işlemlerini denetleme |
Kat Maliki Yükümlülükleri
| Yükümlülük | Madde | Yaptırım |
|---|---|---|
| Ortak giderlere katılma (aidat) | Madde 20 | İcra takibi, gecikme faizi |
| Diğer malikleri rahatsız etmeme | Madde 18 | İhtar, dava yoluyla müdahalenin men'i |
| Ortak yerleri koruma | Madde 19 | Hasar tazmini |
| Zorunlu sigorta | Madde 22 | Apartmanın tamamı sigortalanmalıdır |
| Genel kurul kararlarına uyma | Madde 32 | İptal davası açılmazsa bağlayıcıdır |
| Yönetim planına uyma | Madde 28 | Tüm kat maliklerini bağlar |
🏛️ Dördüncü Bölüm: Yönetim ve Genel Kurul
Genel Kurul (Kat Malikleri Kurulu)
Apartmanın en üst karar organıdır. Tüm kat maliklerinin katılımıyla toplanır.
Toplantı Zamanı
- Olağan toplantı: Yılda en az 1 kez
- Olağanüstü toplantı: Gerektiğinde
- Toplantı çağrısı: En az 15 gün önceden
- Çağrı usulü: Noter veya taahhütlü mektup
Toplantı Yeter Sayısı
- İlk toplantı: Sayı ve arsa payı çoğunluğu
- İkinci toplantı: Katılanlarla yetinilir
- Özel kararlar: 4/5 çoğunluk gerekir
- Oy hakkı: Arsa payı oranında
Yönetici Seçimi ve Görevleri (Madde 34-40)
Yönetici, kat malikleri kurulu tarafından seçilir. Kat maliki olmak zorunda değildir, profesyonel yönetim firması da atanabilir.
Yöneticinin 10 Temel Görevi (Madde 35-38)
- Genel kurul kararlarını uygulamak
- Aidat ve avansları toplamak
- Apartman defterlerini (karar, işletme) tutmak
- Ortak alanların bakım ve onarımını yapmak
- Personel (kapıcı, bahçıvan, güvenlik) yönetimi
- Apartman banka hesabını yönetmek
- Zorunlu sigortaları yaptırmak
- Yıllık hesap raporu hazırlamak
- Genel kurulu toplantıya çağırmak
- Aidat ödemeyenler hakkında icra takibi başlatmak
💰 Beşinci Bölüm: Aidat, Gider ve Bütçe
KMK Madde 20, Aidat Yükümlülüğü
"Kat maliklerinden her biri, aralarında başka bir anlaşma olmadıkça, kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak; ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine arsa payı oranında katılmakla yükümlüdür."
| Gider Türü | Paylaşım Esası | Örnek (10 daireli apartman) |
|---|---|---|
| Kapıcı maaşı, SGK | Eşit (daire başı) | Her daire eşit öder |
| Asansör bakımı, elektrik | Arsa payı oranında | Büyük daire daha fazla öder |
| Ortak alan temizliği | Eşit | Her daire eşit öder |
| Çatı onarımı, dış cephe | Arsa payı oranında | Büyük daire daha fazla öder |
| Su, ısınma (merkezi sistem) | Yönetim planına göre | Genelde kullanıma göre |
Bütçe ve Denetim
Yönetici, her yıl tahmini bütçe hazırlayıp genel kurul onayına sunar. Yıl sonunda kesin hesap raporu ibraz edilir. Kat malikleri, yöneticinin hesaplarını her zaman denetleyebilir (Madde 41).
⚖️ Altıncı Bölüm: Uyuşmazlık Çözümü ve Davalar
Hangi Mahkemeye Başvurulur?
Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğan tüm uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mersin'de Mersin Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurulur.
En Sık Görülen Dava Türleri
| Dava Türü | Dayanak | Süre |
|---|---|---|
| Genel kurul kararının iptali | Madde 33 | Karar tarihinden itibaren 1 ay |
| Aidat alacağı (icra takibi) | Madde 20 | 5 yıllık zamanaşımı |
| Müdahalenin men'i (gürültü, işgal) | Madde 18 | Her zaman |
| Ortak yerlerde izinsiz tadilat | Madde 19, 42 | Öğrenmeden itibaren |
| Yöneticinin azli | Madde 34 | Genel kurulda çoğunlukla |
| Hakimin müdahalesi | Madde 33/son | Genel kurul toplanamazsa |
🔄 2026 Güncel Değişiklikler
2025-2026 yıllarında KMK'da yapılan önemli değişiklikler:
- Genel kurul çağrı usulü sıkılaştırıldı: Noter veya taahhütlü mektup zorunlu hale geldi. WhatsApp veya e-posta ile çağrı geçersiz.
- Deprem güçlendirme kararları: Kat maliklerinin 4/5 çoğunluğu yerine salt çoğunlukla güçlendirme kararı alınabiliyor (6 Şubat sonrası geçici düzenleme).
- Elektrikli araç şarj istasyonu: Otoparka şarj ünitesi kurulumu için kat maliklerinin 4/5'inin onayı gerekiyor.
- Kısa dönem kiralama (Airbnb): Tüm kat maliklerinin oybirliğiyle izin vermesi şartı getirildi.
- Aidat gecikme faizi: Yasal faiz oranına endekslendi, sözleşmeyle artırılamıyor.
⚖️ Önemli Yargıtay Kararları
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, 2015/12645 E., 2016/5874 K.: "Kat maliki, genel kurulda alınan kararlara katılmasa dahi, iptal davası açmadıkça bu kararlarla bağlıdır. Kararın iptali için 1 aylık hak düşürücü süre vardır."
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 2019/3456 E., 2020/1234 K.: "Aidat borcunu ödemeyen kat maliki, ortak alanların kullanımından men edilemez. Ancak icra takibi ile tahsilat yoluna gidilebilir."
🚫 Yaptırımlar ve Cezalar
| İhlal | Yaptırım |
|---|---|
| Ortak yeri izinsiz işgal / tadilat | Eski hale getirme + tazminat |
| Aidat ödememe | İcra takibi, haciz, gecikme faizi |
| Diğer malikleri rahatsız etme | İhtar → dava → müdahalenin men'i |
| Zorunlu sigorta yaptırmama | Yönetici şahsen sorumlu olur |
| Genel kurul kararına uymama | İcra yoluyla uygulatma |
❓ Sıkça Sorulan 20 Soru
- 1. Kat mülkiyeti ile kat irtifakı arasındaki fark nedir?
- Kat mülkiyeti tamamlanmış yapılarda, kat irtifakı ise inşaat aşamasındaki yapılarda kurulur. İskan alındıktan sonra kat irtifakı, kat mülkiyetine çevrilir.
- 2. Apartman yöneticisi kat maliki olmak zorunda mı?
- Hayır. Yönetici kat maliki olmak zorunda değildir. Dışarıdan profesyonel bir kişi veya yönetim firması da yönetici olarak atanabilir.
- 3. Genel kurulda oy hakkı nasıl belirlenir?
- Her kat malikinin arsa payı oranında oy hakkı vardır. Birden fazla daire sahibi olan kişi, toplam arsa payı kadar oy kullanır.
- 4. Aidat miktarını kim belirler?
- Yönetici bütçe taslağı hazırlar, genel kurul onaylar. Yönetim planında farklı bir usul belirlenebilir.
- 5. Kiracı aidattan sorumlu mudur?
- Kiracı, kira sözleşmesi gereği aidatı ödemekle yükümlü olabilir ancak KMK'ya göre asıl sorumlu kat malikidir. Aidat ödenmezse icra takibi kat malikine yapılır.
- 6. Genel kurul toplantısı kaç kişiyle yapılır?
- İlk toplantıda kat maliklerinin hem sayı hem arsa payı çoğunluğu aranır. Yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda katılanlarla yetinilir.
- 7. Yönetici aidat ödemeyen hakkında ne yapabilir?
- İhtarname gönderir, ödeme yapılmazsa icra takibi başlatır. Mersin Yönetim olarak bu süreci avukatlarımız ücretsiz yürütür.
- 8. Ortak alana eşya koymak yasak mı?
- Evet. Merdiven boşluğu, yangın merdiveni, koridor gibi ortak alanlara eşya konulamaz. Yangın güvenliği ve tahliye açısından yasaktır.
- 9. Apartmanda evcil hayvan beslemek yasaklanabilir mi?
- Yönetim planına hüküm konulabilir. Ancak tüm kat maliklerinin onayı gerekir.
- 10. Dairemi Airbnb olarak kiraya verebilir miyim?
- 2026 değişikliğiyle, kısa dönem kiralama için tüm kat maliklerinin oybirliği şartı getirildi. Tek bir malik bile izin vermezse yapamazsınız.
- 11. Deprem güçlendirme kararı nasıl alınır?
- 6 Şubat sonrası geçici düzenlemeyle salt çoğunluk yeterlidir. Karar alındıktan sonra tüm malikler güçlendirme giderlerine katılmak zorundadır.
- 12. Yönetici ne kadar maaş alır?
- Genel kurul belirler. Yönetim planında yazmazsa, KMK'ya göre hakim tarafından belirlenir.
- 13. Apartmanın tamamı sigortalanmak zorunda mı?
- Evet, KMK madde 22 gereği apartmanın tamamı yangın, deprem gibi risklere karşı sigortalanmalıdır. Yönetici bunu yaptırmakla yükümlüdür.
- 14. Genel kurul kararını beğenmezsem ne yapabilirim?
- Karar tarihinden itibaren 1 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne iptal davası açabilirsiniz. Bu süre hak düşürücüdür, kaçırırsanız itiraz hakkınız sona erer.
- 15. Ortak alanlara güvenlik kamerası takılabilir mi?
- Genel kurul kararıyla mümkündür. KVKK kapsamında kamera kayıtlarının güvenliği ve bildirim yükümlülüğü vardır.
- 16. Apartman defterleri nelerdir?
- Karar defteri (genel kurul kararları) ve işletme defteri (gelir-gider kayıtları). Her ikisi de noter onaylı olmalıdır.
- 17. Yönetici apartman parasını kendi hesabında tutabilir mi?
- Hayır. Apartman adına müstakil bir banka hesabı açılmalıdır. Tüm gelir-gider bu hesaptan takip edilir.
- 18. Çatı katındaki daire çatı akmasından tek başına sorumlu mudur?
- Hayır. Çatı ortak alandır. Onarım giderine arsa payı oranında tüm kat malikleri katılır.
- 19. Teras kat kullanım hakkı kime aittir?
- Teras ortak alandır. Sadece tapuda "teras kullanım hakkı" belirli bir bağımsız bölüme tahsis edilmişse o bölüm sahibi kullanabilir.
- 20. Profesyonel yönetime geçmek için genel kurul kararı şart mı?
- Evet. Kat malikleri kurulunda salt çoğunlukla karar alınması gerekir. Mersin Yönetim olarak genel kurul sürecinizi baştan sona organize ediyoruz.