Kat Mülkiyeti Kanunu Tam Rehberi
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK), apartman ve site sakinlerinin anayasasıdır. 1965'te yürürlüğe giren, 2026'da son değişiklikleri yapılan bu kanun; kat maliklerinin haklarını, yükümlülüklerini, ortak alan kullanımını ve yönetim esaslarını düzenler. Bu kapsamlı rehberde kanunun tüm kritik maddelerini, Mersin'deki uygulama örnekleriyle anlatıyoruz.
📜 Birinci Bölüm: Genel Hükümler
Madde 1 (Amaç ve Kapsam): Bu kanun, tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan gibi bağımsız bölümleri üzerinde kat mülkiyeti ve kat irtifakı kurulmasını düzenler.
Madde 2 (Tanımlar): Kanunda geçen temel kavramlar şunlardır:
- Kat Mülkiyeti
- Tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerindeki mülkiyet hakkı. Arsa payı ve ortak alanlarla bağlantılıdır.
- Kat İrtifakı
- Henüz yapı tamamlanmadan, proje aşamasında kurulan ön mülkiyet hakkı.
- Bağımsız Bölüm
- Apartmanda ayrı ayrı kullanılmaya elverişli daire, dükkan, depo gibi bölümler.
- Kat Maliki
- Bağımsız bölüm üzerinde mülkiyet hakkına sahip kişi. Birden fazla kişi ortaklaşa malik olabilir.
- Yönetim Planı
- Kat maliklerinin ortak hazırladığı, apartmanın yönetim esaslarını belirleyen bağlayıcı belge.
- Arsa Payı
- Bağımsız bölüme bağlı, arsa üzerindeki mülkiyet oranı. Aidat ve oy hakkını belirler.
Madde 3 (Kat Mülkiyetinin Kurulması): Kat mülkiyeti, tapu siciline tescil ile kurulur. Tescil için yapı kullanma izin belgesi (iskan) zorunludur. Mersin'de iskanı olmayan bir apartmanda kat mülkiyeti kurulamaz — bu durum aidat tahsilatı dahil tüm hukuki süreçleri etkiler.
🏠 İkinci Bölüm: Ortak Yerler ve Kullanım
Madde 4 (Ortak Yerler): Aşağıdaki alanlar, aksi yönetim planında belirtilmedikçe ortak yer sayılır ve hiçbir kat maliki tek başına tasarruf edemez:
Madde 6-10: Bağımsız bölümlerin kullanımı, ortak giderlere katılma ve komşuluk hukuku kuralları. Her kat maliki, bağımsız bölümünü kullanırken diğer malikleri rahatsız etmemekle yükümlüdür.
👥 Üçüncü Bölüm: Kat Maliklerinin Hak ve Yükümlülükleri
Kat Maliki Hakları
| Hak | Dayanak Madde | Açıklama |
|---|---|---|
| Bağımsız bölümü kullanma | Madde 16 | Dairesini dilediği gibi kullanır, başkasına kiralayabilir |
| Ortak yerleri kullanma | Madde 16 | Merdiven, bahçe gibi ortak alanlardan yararlanma |
| Genel kurula katılma ve oy kullanma | Madde 30 | Arsa payı oranında oy hakkı |
| Yönetici seçme ve seçilme | Madde 34 | Yönetici kat maliki olmak zorunda değildir |
| Kararlara itiraz etme | Madde 33 | 1 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvuru |
| Denetim isteme | Madde 41 | Yöneticinin hesap ve işlemlerini denetleme |
Kat Maliki Yükümlülükleri
| Yükümlülük | Madde | Yaptırım |
|---|---|---|
| Ortak giderlere katılma (aidat) | Madde 20 | İcra takibi, gecikme faizi |
| Diğer malikleri rahatsız etmeme | Madde 18 | İhtar, dava yoluyla müdahalenin men'i |
| Ortak yerleri koruma | Madde 19 | Hasar tazmini |
| Zorunlu sigorta | Madde 22 | Apartmanın tamamı sigortalanmalıdır |
| Genel kurul kararlarına uyma | Madde 32 | İptal davası açılmazsa bağlayıcıdır |
| Yönetim planına uyma | Madde 28 | Tüm kat maliklerini bağlar |
🏛️ Dördüncü Bölüm: Yönetim ve Genel Kurul
Genel Kurul (Kat Malikleri Kurulu)
Apartmanın en üst karar organıdır. Tüm kat maliklerinin katılımıyla toplanır.
Toplantı Zamanı
- Olağan toplantı: Yılda en az 1 kez
- Olağanüstü toplantı: Gerektiğinde
- Toplantı çağrısı: En az 15 gün önceden
- Çağrı usulü: Noter veya taahhütlü mektup
Toplantı Yeter Sayısı
- İlk toplantı: Sayı ve arsa payı çoğunluğu
- İkinci toplantı: Katılanlarla yetinilir
- Özel kararlar: 4/5 çoğunluk gerekir
- Oy hakkı: Arsa payı oranında
Yönetici Seçimi ve Görevleri (Madde 34-40)
Yönetici, kat malikleri kurulu tarafından seçilir. Kat maliki olmak zorunda değildir — profesyonel yönetim firması da atanabilir.
Yöneticinin 10 Temel Görevi (Madde 35-38)
- Genel kurul kararlarını uygulamak
- Aidat ve avansları toplamak
- Apartman defterlerini (karar, işletme) tutmak
- Ortak alanların bakım ve onarımını yapmak
- Personel (kapıcı, bahçıvan, güvenlik) yönetimi
- Apartman banka hesabını yönetmek
- Zorunlu sigortaları yaptırmak
- Yıllık hesap raporu hazırlamak
- Genel kurulu toplantıya çağırmak
- Aidat ödemeyenler hakkında icra takibi başlatmak
💰 Beşinci Bölüm: Aidat, Gider ve Bütçe
KMK Madde 20 — Aidat Yükümlülüğü
"Kat maliklerinden her biri, aralarında başka bir anlaşma olmadıkça, kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak; ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine arsa payı oranında katılmakla yükümlüdür."
| Gider Türü | Paylaşım Esası | Örnek (10 daireli apartman) |
|---|---|---|
| Kapıcı maaşı, SGK | Eşit (daire başı) | Her daire eşit öder |
| Asansör bakımı, elektrik | Arsa payı oranında | Büyük daire daha fazla öder |
| Ortak alan temizliği | Eşit | Her daire eşit öder |
| Çatı onarımı, dış cephe | Arsa payı oranında | Büyük daire daha fazla öder |
| Su, ısınma (merkezi sistem) | Yönetim planına göre | Genelde kullanıma göre |
Bütçe ve Denetim
Yönetici, her yıl tahmini bütçe hazırlayıp genel kurul onayına sunar. Yıl sonunda kesin hesap raporu ibraz edilir. Kat malikleri, yöneticinin hesaplarını her zaman denetleyebilir (Madde 41).
⚖️ Altıncı Bölüm: Uyuşmazlık Çözümü ve Davalar
Hangi Mahkemeye Başvurulur?
Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğan tüm uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mersin'de Mersin Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurulur.
En Sık Görülen Dava Türleri
| Dava Türü | Dayanak | Süre |
|---|---|---|
| Genel kurul kararının iptali | Madde 33 | Karar tarihinden itibaren 1 ay |
| Aidat alacağı (icra takibi) | Madde 20 | 5 yıllık zamanaşımı |
| Müdahalenin men'i (gürültü, işgal) | Madde 18 | Her zaman |
| Ortak yerlerde izinsiz tadilat | Madde 19, 42 | Öğrenmeden itibaren |
| Yöneticinin azli | Madde 34 | Genel kurulda çoğunlukla |
| Hakimin müdahalesi | Madde 33/son | Genel kurul toplanamazsa |
🔄 2026 Güncel Değişiklikler
2025-2026 yıllarında KMK'da yapılan önemli değişiklikler:
- Genel kurul çağrı usulü sıkılaştırıldı: Noter veya taahhütlü mektup zorunlu hale geldi. WhatsApp veya e-posta ile çağrı geçersiz.
- Deprem güçlendirme kararları: Kat maliklerinin 4/5 çoğunluğu yerine salt çoğunlukla güçlendirme kararı alınabiliyor (6 Şubat sonrası geçici düzenleme).
- Elektrikli araç şarj istasyonu: Otoparka şarj ünitesi kurulumu için kat maliklerinin 4/5'inin onayı gerekiyor.
- Kısa dönem kiralama (Airbnb): Tüm kat maliklerinin oybirliğiyle izin vermesi şartı getirildi.
- Aidat gecikme faizi: Yasal faiz oranına endekslendi, sözleşmeyle artırılamıyor.
⚖️ Önemli Yargıtay Kararları
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, 2015/12645 E., 2016/5874 K.: "Kat maliki, genel kurulda alınan kararlara katılmasa dahi, iptal davası açmadıkça bu kararlarla bağlıdır. Kararın iptali için 1 aylık hak düşürücü süre vardır."
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 2019/3456 E., 2020/1234 K.: "Aidat borcunu ödemeyen kat maliki, ortak alanların kullanımından men edilemez. Ancak icra takibi ile tahsilat yoluna gidilebilir."
🚫 Yaptırımlar ve Cezalar
| İhlal | Yaptırım |
|---|---|
| Ortak yeri izinsiz işgal / tadilat | Eski hale getirme + tazminat |
| Aidat ödememe | İcra takibi, haciz, gecikme faizi |
| Diğer malikleri rahatsız etme | İhtar → dava → müdahalenin men'i |
| Zorunlu sigorta yaptırmama | Yönetici şahsen sorumlu olur |
| Genel kurul kararına uymama | İcra yoluyla uygulatma |
❓ Sıkça Sorulan 20 Soru
- 1. Kat mülkiyeti ile kat irtifakı arasındaki fark nedir?
- Kat mülkiyeti tamamlanmış yapılarda, kat irtifakı ise inşaat aşamasındaki yapılarda kurulur. İskan alındıktan sonra kat irtifakı, kat mülkiyetine çevrilir.
- 2. Apartman yöneticisi kat maliki olmak zorunda mı?
- Hayır. Yönetici kat maliki olmak zorunda değildir. Dışarıdan profesyonel bir kişi veya yönetim firması da yönetici olarak atanabilir.
- 3. Genel kurulda oy hakkı nasıl belirlenir?
- Her kat malikinin arsa payı oranında oy hakkı vardır. Birden fazla daire sahibi olan kişi, toplam arsa payı kadar oy kullanır.
- 4. Aidat miktarını kim belirler?
- Yönetici bütçe taslağı hazırlar, genel kurul onaylar. Yönetim planında farklı bir usul belirlenebilir.
- 5. Kiracı aidattan sorumlu mudur?
- Kiracı, kira sözleşmesi gereği aidatı ödemekle yükümlü olabilir ancak KMK'ya göre asıl sorumlu kat malikidir. Aidat ödenmezse icra takibi kat malikine yapılır.
- 6. Genel kurul toplantısı kaç kişiyle yapılır?
- İlk toplantıda kat maliklerinin hem sayı hem arsa payı çoğunluğu aranır. Yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda katılanlarla yetinilir.
- 7. Yönetici aidat ödemeyen hakkında ne yapabilir?
- İhtarname gönderir, ödeme yapılmazsa icra takibi başlatır. Mersin Yönetim olarak bu süreci avukatlarımız ücretsiz yürütür.
- 8. Ortak alana eşya koymak yasak mı?
- Evet. Merdiven boşluğu, yangın merdiveni, koridor gibi ortak alanlara eşya konulamaz. Yangın güvenliği ve tahliye açısından yasaktır.
- 9. Apartmanda evcil hayvan beslemek yasaklanabilir mi?
- Yönetim planına hüküm konulabilir. Ancak tüm kat maliklerinin onayı gerekir.
- 10. Dairemi Airbnb olarak kiraya verebilir miyim?
- 2026 değişikliğiyle, kısa dönem kiralama için tüm kat maliklerinin oybirliği şartı getirildi. Tek bir malik bile izin vermezse yapamazsınız.
- 11. Deprem güçlendirme kararı nasıl alınır?
- 6 Şubat sonrası geçici düzenlemeyle salt çoğunluk yeterlidir. Karar alındıktan sonra tüm malikler güçlendirme giderlerine katılmak zorundadır.
- 12. Yönetici ne kadar maaş alır?
- Genel kurul belirler. Yönetim planında yazmazsa, KMK'ya göre hakim tarafından belirlenir.
- 13. Apartmanın tamamı sigortalanmak zorunda mı?
- Evet, KMK madde 22 gereği apartmanın tamamı yangın, deprem gibi risklere karşı sigortalanmalıdır. Yönetici bunu yaptırmakla yükümlüdür.
- 14. Genel kurul kararını beğenmezsem ne yapabilirim?
- Karar tarihinden itibaren 1 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne iptal davası açabilirsiniz. Bu süre hak düşürücüdür — kaçırırsanız itiraz hakkınız sona erer.
- 15. Ortak alanlara güvenlik kamerası takılabilir mi?
- Genel kurul kararıyla mümkündür. KVKK kapsamında kamera kayıtlarının güvenliği ve bildirim yükümlülüğü vardır.
- 16. Apartman defterleri nelerdir?
- Karar defteri (genel kurul kararları) ve işletme defteri (gelir-gider kayıtları). Her ikisi de noter onaylı olmalıdır.
- 17. Yönetici apartman parasını kendi hesabında tutabilir mi?
- Hayır. Apartman adına müstakil bir banka hesabı açılmalıdır. Tüm gelir-gider bu hesaptan takip edilir.
- 18. Çatı katındaki daire çatı akmasından tek başına sorumlu mudur?
- Hayır. Çatı ortak alandır. Onarım giderine arsa payı oranında tüm kat malikleri katılır.
- 19. Teras kat kullanım hakkı kime aittir?
- Teras ortak alandır. Sadece tapuda "teras kullanım hakkı" belirli bir bağımsız bölüme tahsis edilmişse o bölüm sahibi kullanabilir.
- 20. Profesyonel yönetime geçmek için genel kurul kararı şart mı?
- Evet. Kat malikleri kurulunda salt çoğunlukla karar alınması gerekir. Mersin Yönetim olarak genel kurul sürecinizi baştan sona organize ediyoruz.